(Bài sưu tầm) Đồ sứ Nhật Bản và thú chơi của người Việt

7 posts / 0 new
Bài gửi cuối
(Bài sưu tầm) Đồ sứ Nhật Bản và thú chơi của người Việt

ĐỒ SỨ NHẬT BẢN VÀ THÚ CHƠI CỦA NGƯỜI VIỆT

Từ thời Jomon (10.000 - 300 trước Công nguyên), người Nhật đã biết làm đồ gốm. Tuy nhiên, mãi đến thế kỷ XVII, thì gốm sứ Nhật Bản mới được thế giới bên ngoài biết đến. Theo sử sách, kỹ nghệ chế tác đồ sứ tráng men ở Nhật Bản do một người Triều Tiên tên là Li Sampei khởi xướng. Li Sampei là tù binh trong cuộc chiến tranh Nhật - Triều (1592 - 1598), bị bắt đưa về vùng Arita. Tại đây, Li Sampei đã tìm ra nguồn đất sét trắng và đã thử nghiệm thành công việc chế tác gốm sứ từ nguồn đất sét này vào năm 1610. Kể từ đây, kỹ nghệ chế tác gốm sứ của Nhật Bản đã có những phát triển vượt bậc, đặc biệt là các dòng đồ sứ màu, người Nhật gọi là Iroemono, Iroekotou hay Iroejiki. Đồ sứ màu Nhật Bản có bốn dòng sản phẩm lừng danh là: Kakiemon, Imari, Kutani Nabeshima.

Đồ sứ Kakiemon lấy từ tên của Sakaida Kakiemon (1596 - 1666), biệt danh của Kizoemon, một người thợ gốm sứ ở Arita. Có một giai thoại kể rằng, vào một buổi chiều, Kizoemon nhìn lên những quả hồng (kaki) trong vườn dưới ánh tà dương và nghĩ rằng thật là tuyệt vời nếu có thể tái hiện được sắc màu này lên các món đồ sứ. Bằng tài nghệ khéo léo và sự nổ lực đáng khâm phục, Kizoemon đã làm được điều mong ước này. Ông tự gọi mình là Kakiemon, nghĩa là “đằng sau màu sắc đẹp đẽ của quả hồng”. Theo một giả thuyết khác thì do Kizoemon thể hiện hình ảnh quả hồng trên đồ sứ y như thật, nên ông được lãnh chúa Nabeshima tặng cho biệt danh Kakiemon như một sự tưởng thưởng. Đồ sứ Kakiemon thường sử dụng các màu: đỏ, xanh lục, xanh dương, vàng, đen, tím, vàng và bạc bằng sự kết hợp khéo léo và sắc sảo, tạo nên vẻ đẹp duyên dáng và tao nhã cho sản phẩm. Đặc biệt, đồ sứ Kakiemon nổi danh với dòng đồ men đỏ (Akaemono), vẽ rồng phượng, chim hoa, nhân vật… theo bút pháp tả chân của hội họa Trung Hoa.

Imari là dòng đồ sứ được biết đến nhiều nhất ở bên ngoài xứ Phù Tang và rất gần gũi với đồ sứ Kakiemon. Tuy nhiên, nếu đồ sứ Kakiemon dùng màu sắc để diễn tả con người, động thực vật, phong cảnh thiên nhiên, thì trên đồ sứ Imari, màu sắc được dùng để tái hiện các hoa văn trang trí vốn chỉ có trên đồ dệt thời kỳ này. Trang trí trên đồ Imari còn phản ánh thị hiếu nghệ thuật của tầng lớp bình dân ở Nhật Bản bấy giờ. Chẳng hạn, hình ảnh nam nữ ái ân khá phổ biến trên dòng tranh khắc gỗ (Ukiyoe) thời kỳ Edo (1603 - 1868), rất được giới thương gia và tầng lớp bình dân ưa chuộng, cũng được tái hiện trên đồ sứ Imari.

Đồ sứ Kutani do Goto Saijiro, một thợ gốm ở làng Kutani thuộc vùng Kaga, sáng tạo nên sau khi ông học được kỹ thuật chế tác đồ sứ cao cấp từ Cảnh Đức Trấn (Trung Hoa). Đồ sứ Kutani nổi tiếng khắp Nhật Bản, cho dù thời gian tồn tại của nó chỉ khoảng 40 năm. Màu sắc trên đồ sứ Kutani không tươi sáng như màu sắc của dòng đồ Kakiemon. Song đồ Kutani có những dáng kiểu kỳ dị, được nhiều người ưa thích. Trang trí trên đồ sứ Kutani ảnh hưởng bởi nhiều phong cách của hội họa Trung Hoa, hội họa Nhật Bản và cả hội họa Ả Rập.

Đồ sứ Nabeshima xuất hiện từ năm 1722, thời kỳ Kyoho và kéo dài cho đến tận cuộc cải cách Minh Trị (1868). Đây là dòng đồ sứ tương đối thuần nhất, với những đặc trưng riêng biệt và là dòng đồ sứ cao cấp của Nhật Bản. Màu sắc đồ Nabeshima tinh tế, mượt mà nhờ lớp men bóng sáng và sự đều đặn tuyệt đối của lớp phủ bề mặt. Nếu đồ Kutani hấp dẫn bởi các chi tiết trang trí đầy màu sắc và dáng vẻ mộc mạc thì đồ Nabeshima lại cuốn hút bởi sự tao nhã, trau chuốt, giàu thẩm mỹ. Những họa sĩ của dòng đồ Nabeshima đã hoàn toàn thoát ly khỏi ảnh hưởng của hội họa Trung Hoa để tạo nên một dòng đồ sứ có lối trang trí “thuần” Nhật, chịu ảnh hưởng sâu đậm bởi các trường phái hội họa của Nhật Bản.

Trong bốn dòng đồ sứ nói trên, đồ Nabeshima và đồ Kutani chỉ dành riêng cho giới quý tộc, ít được lưu dụng trong tầng lớp bình dân nên rất ít được biết đến ở bên ngoài Nhật Bản. Ngược lại, đồ Imari và đồ Kakiemon lại được xuất khẩu rất nhiều, nên được người nước ngoài, đặc biệt là người châu Âu ưa chuộng, coi đó như là những dòng đồ sứ đại diện cho kỹ nghệ gốm sứ cao cấp của Nhật Bản.

Ở Việt Nam, từ thời các chúa Nguyễn cầm quyền ở Đàng Trong (thế kỷ XVII - XVIII), quan hệ giao thương Việt - Nhật đã hình thành. Vì thế, đồ sứ Nhật Bản du nhập vào Việt Nam từ khá sớm. Nhiều bình chóe Imari; nhiều đĩa, bát, lọ hoa Kakiemon đã xuất hiện trong các cung điện ở Huế bên cạnh đồ sứ Trung Hoa và đồ sứ châu Âu. Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế hiện vẫn còn lưu giữ ba cái chóe Imari và một số đồ sứ Hizen có niên đại thế kỷ XVII - XVIII. Ngoài ra còn có những bộ đồ trà kiểu Shin-Kutani (Kutani mới) được nhập vào Việt Nam từ đầu thế kỷ XX. Nhiều nhà sưu tập ở Hà Nội, Sài Gòn cũng đang sở hữu những bộ sưu tập đồ sộ gồm những bình, chóe, lọ, dĩa thuộc các dòng đồ: Imari, Kakiemon, Ko-Kutani. Song rất người có được một món đồ Nabeshima vì đây là dòng đồ cao cấp, hiếm khi xuất khẩu ra bên ngoài.

Trong trào lưu chung, đồ sứ Trung Hoa và đồ gốm Việt Nam cao cấp ngày càng khan hiếm, nhiều nhà sưu tập bắt đầu quay sang “chơi” đồ Nhật. Do đồ sứ Nhật ở chính quốc có giá rất đắt và rất khó đưa ra nước ngoài vì luật lệ Nhật Bản rất chặt, nên nhiều nhà sưu tập Việt Nam phải “lặn lội” sang châu Âu, tìm đến các cửa hàng đồ cổ, hoặc tham dự các cuộc đấu giá cổ vật ở Paris, London, Berlin… để “tầm” cho được những món đồ Nhật ưng ý với giá cả hữu hảo. Trên những tạp chí chuyên về cổ vật hay trên các website kinh doanh đồ cổ, đồ sứ Nhật Bản, đặc biệt là đồ sứ màu, được rao bán ngày càng nhiều và đã hình thành nên một thị trường chuyên cung cấp đồ sứ Nhật Bản do dân chơi. Một nhà sưu tập có tiếng ở Sài Gòn cho tôi hay: “Đồ Tàu, đồ ta bây giờ giá đắt quá, lại có nhiều đồ giả, đồ sửa, tay mơ nhảy vào là ‘ăn đòn’ ngay. Trong khi đồ sứ Nhật Bản giá mềm hơn, ít có đồ giả, lại rất tinh xảo, bắt mắt. Thôi thì chơi đồ Nhật cho nó ‘lành’!”.

 

Đánh giá: 
0
Chưa ai đánh giá
Chỉnh sửa lần cuối bởi: CDLover on 26/02/2013 - 22:59

Đồ gốm sứ bên Nhật đẹp lắm. Em trai mình lấy được vợ Nhật và được gia đình vợ cho một đống đĩa sành sứ đựng các món ăn rất đẹp, nó không to như đĩa mình đâu. Ngoài ra người Nhật có cách dùng đũa cũng hay lắm. Đũa làm rất đẹp và được bỏ trong bao hẳn hòi. Chồng thì dùng đũa khác vợ thì dùng đũa khác để phân biệt gì đó đó. Hay lắm.

sống phải có đam mê

thông tin rất hay về dòng gốm Nhật, up phụ bác

Bác ơi. đồ này là lấy ở web hay bác tự chụp vậy ? đồ này có giá không hay tnào ạ

Cái đĩa kia cụ thể là dòng sứ nào thế ạ ? Đằng sau nó có lạc khoản và hàng chữ "made in japan" đúng không ạ ? 

thích cái câu "chơi đồ Nhật cho nó lành" .

Thà hôn em một lần rồi ăn tát . Còn hơn ngồi nhìn thằng khác hôm em . Vẽ hình em lên cát rồi hôn một phát. Ôi cuộc đời chua chát toàn đất với cát.

mình có nhiều đồ Nhật nè

vietcombank 0471000034896 . Tran Trung Tin

Mọi chi tiết vui lòng liên hệ admin@xomco.vn
Điện thoại: 09221.19221
...........................